BEVLOGEN OPLEIDEN MET DE OPLEIDINGSVORK

Wanneer is iemand bevlogen? Het is snel gezegd: vanuit je passie werken.

Ik probeer dat iets methodischer te benaderen, vanuit een meer relationeel en ecologisch wereldmodel. Als opleider werk je dan op verschillende lagen tegelijk. Om dat methodisch te structureren, gebruik ik de opleidingsvork. Die bevat verschillende sporen van voortgang waarop je je aandacht kunt richten. Hoe meer sporen je bewust bewerkt, hoe rijker en completer je manier van lesgeven of trainen wordt.

De meeste opleiders en beginnende leerkrachten zijn vooral gericht op de leerinhoud of het programma. Ze verdiepen zich in de inhoud en in de vraag hoe die het beste kan worden aangebracht. Je kunt echter gemakkelijk in dat spoor blijven steken en onderwijs uitsluitend zien als: leerinhoud × didactiek. Dat is jammer, want zingeving en motivatie ontstaan juist ook in de andere sporen. Het gaat bijvoorbeeld om de manier waarop een leerling of deelnemer zich verhoudt tot de leerinhoud, om je eigen enthousiasme voor die inhoud, om de kwaliteit van de samenwerking in de leergroep en om de vraag waarom deze leerinhoud ertoe doet: voor later, maar ook voor het leven en de samenleving. En niet te vergeten: de reflectie op hoe je samen bezig bent in de klas.

In de one-pager in de bijlage zie je alle sporen van voortgang samenkomen in één model: de opleidingsvork. In het ontwerp van je training kun je de opleidingsvork als praktisch instrument inzetten. Per laag kun je bepalen wat je wilt ontwikkelen en wanneer je daar bewust aandacht aan geeft. Vervolgens gaat het om het schakelen tussen die lagen. Voor gevorderde opleiders wordt dat steeds meer een gelijktijdig werken op meerdere sporen.

Daar ben je volgens mij pas echt een bevlogen opleider: wanneer je gelaagd werkt en voortdurend oog hebt voor wat er op verschillende niveaus in een leerproces gebeurt. Dat is voor mij het basismodel van opleiden: gelaagd, ontwikkelingsgericht werken.

De trainers van het Deep Evolvement Instituut werken met de opleidingsvork. Het is ons referentiekader én een blijvende oefening om er steeds beter in te worden.