DE TRANSITIE VAN DE COACH- EN OPLEIDINGSSECTOR
Tijdens de afgelopen zomers 2026 had ik veel gesprekken met collega-coaches, opleiders en veranderbegeleiders. Misschien juist omdat die ontmoetingen informeel waren, ontstonden er bijzonder interessante gesprekken over onze sector.
Coaches hebben minder klanten. De inschrijvingen voor open programma’s lopen terug. Veranderbureaus krijgen minder opdrachten. Het lijkt wel alsof iedereen harder zijn best doet om klanten te vinden, terwijl de markt zelf steeds minder beweegt. En dat terwijl de cijfers ons vertellen dat het mentaal welzijn van mensen onder druk staat: burn-out, langdurig verzuim, verlies van zingeving en ongerustheid over de toekomst.
Onze sector is, net als vele andere sectoren, in transitie. En transitie betekent dat het onderliggende 'operating system' verandert: de aannames waarop onze bedrijvigheid jarenlang heeft gedraaid, werken niet meer zoals vroeger.
Volgens mij zijn we als sector aan het einde gekomen van een neoliberalistisch marktdenken. We spelen winkeltje, maken een etalage, bedenken een aanbod en zoeken klanten.
Behoefte is er genoeg, maar die vertaalt zich nauwelijks in koopgedrag. Het is een paradox. Mensen zijn massaal zoekend, terwijl ze de weg naar het enorme aanbod niet vinden of er geen geld aan willen besteden. Alsof ze de hoop hebben opgegeven dat dit iets oplevert. De weg naar een vakantie, een restaurant, een festival, jezelf verwennen met kopen – die is korter.
Hoe verkoop je eigenlijk welzijn? Hoe verkoop je zingeving, geluk en persoonlijke ontwikkeling?
Precies, het is geen koopwaar. We hebben dat een aantal decennia kunnen doen, dankzij dat marktdenken. Maar volgens mij is dat spel ten einde. Ik zie die beweging al jaren. In evaluaties van opleidingen gaat het opvallend vaak minder over de inhoud dan over de opbrengsten van ontmoeting, elkaar inspireren met verhalen, community.
En toch organiseren we die community niet. De opleiding eindigt, iedereen gaat naar huis. Er ontstaat geen sangha, geen gemeenschap, geen spirituele praktijk, geen blijvend verband. We zoeken verbinding en breken die vervolgens weer op. Misschien omdat we als samenleving nog niet klaar zijn voor duurzaam engagement. We zijn te druk en te versnipperd. ...of omdat wij het te veel commercialiseren.
Transitie is de kanteling naar nieuwe patronen. Ik ervaar daar zelf iets van in die lange, diepmenselijke gesprekken die ontstaan in een informeel, huiselijk kader – geen professionele rol, geen transactie tussen vrager en aanbieder.
Eerst is er de ontmoeting, het vertrouwen, daarna het financiële. Niet omgekeerd. Als de ontmoeting zijn waarde bewijst, moet er daarna iets geregeld worden voor de kosten. Misschien is dat wel een principe voor een nieuw economisch model in onze sector: geld moet opnieuw bijkomstig worden, secundair aan je missie.
"Elke crisis is een geschenk van het lot aan de creatieve mensen."
- Stefan Zweig