Hoe we in dagelijkse contacten met elkaar omgaan
260 commentaren op mijn Facebookbericht dat ik hieronder repostte. En bijna allemaal met dezelfde ondertoon: verontwaardiging (ga naar FB en lees ze eens, het is echt de moeite).
Onze dagelijkse interacties kunnen zoveel menselijker — op straat, in winkels, in buurten, op het werk. Zonder dat we het goed beseffen, zijn we menselijke interacties gaan reduceren tot transacties. Alles wordt functioneel: “ik betaal, jij doet wat ik vraag.” De ontmoeting verdwijnt. We zien elkaar niet meer als mens, maar als functie.
En dan vrezen we de robotisering door AI?! Vaak gedragen we ons als robotten: taakgericht, automatisch, zonder lichaamsbewustzijn, zonder contextbewustzijn, zonder sociaal bewustzijn.
De filosoof Martin Heidegger noemde dit ‘zijnsvergetelheid’: vergeten dat dingen en mensen er werkelijk Zijn. En daardoor vergeten we ook onszelf en ons eigen leven.
Bewust aanwezig zijn, betekenis geven aan wat er gebeurt, iets moois en goeds maken van een ontmoeting — dat is misschien wel het meest menselijke wat we kunnen doen.
Stop dus met klagen dat je machteloos bent. Elke dag biedt kansen om te tonen dat je geeft om mensen, dieren en natuur.
De anekdote was trouwens ook een vorm van burgeractivisme van de verkoper. Ik kon daar goed mee leven, want ze had gelijk. De vele reacties tonen dat nog veel mensen een eenvoudige “goeiendag” zien als iets fundamenteels.
Breder bekeken, laat dit zien hoe we elkaar in de publieke ruimte opnieuw mogen aanspreken op menselijkheid en respect. Feedback leren ontvangen, een gesprek leren voeren ondanks de reflex van verdediging of gekwetstheid — dat zijn 21e-eeuwse spirituele vaardigheden die we dringend verder moeten oefenen.
Wat de commentaren mij vooral leren: dat wij als burgers wél weerwerk KUNNEN bieden tegen voortschrijdende robotisering, automatisering en AI.
> Zeg goeiendag tegen je klanten als je verkoper bent.
> Zeg goeiedag tegen de kassier, verkoper, enz.
> Zeg goeiedag als je de bus of trein op stapt.
> Zet je oortjes uit als je in een winkel bent en ga vooral niet zitten bellen terwijl je aan de kassa staat.
> Zeg goeiedag tegen het baliepersoneel en de security als je je werk binnenstapt.
> Zeg goeiedag tegen iedereen als je een vergaderzaal binnenkomt.
> Geef als arts een handruk aan je patient.
> Zeg als leerkracht goeiendag tegen je leerlingen.
> Word een activist en zeg tegen zoveel mogelijk mensen op straat goeiedag.
> Durf feedback geven op anderen in het publiek domein.
> Stel je open voor feedback op je publiek gedrag.
> En ja natuurlijk, mensen kunnen een slechte dag hebben, heb mededogen.
De moderne winkel is geen plek van ontmoeting meer, maar een fabriek van afzondering.
- Byung-Chul Han