STIP AAN DE HORIZON
“We hebben geen verhaal voor de toekomst.” Dat hoor je vaak. Er zou een nieuw verhaal moeten komen. Eén waarin het goede van vroeger samenvalt met nieuwe mogelijkheden.

Hoe ziet dat eruit?

Veel doemdenkerij. We krijgen geen inspiratie van overheden. Geen voldoeninggevend antwoord van kerken. Geen hoop vanuit wetenschap. We leven in de naweeën van postmodernisme, globalisering en vervlakking. Zonder fundamenten. Zonder gedeelde waarheden. Naakt in een wetenschappelijk universum.

Is er dan geen toekomstbeeld? Toch wel. Igor Byttebier, coöperant van Re-story in Gent (Elke Leyman, Mischa Verheijden) liet ons een eenvoudige oefening doen in de 'Tussenruimte': bij onszelf te rade gaan.

Het resultaat verraste. Iedereen kwam met bijna dezelfde beelden: meer verbinding in lokale gemeenschappen, leven mét de natuur, kwaliteit van leven boven groei, minder drukdoenerij en minder consummeren. En voor een beperkt aantal domeinen een koppeling met het macro-niveau zoals gezondheidszorg en hoger onderwijs.

Dat zette me aan het tekenen. Met beperkt succes, haha. Maar wel met een helder inzicht:

Ooit was de mens lokaal geworteld, verbonden met zijn grond en geborgen in een geloofssysteem. Na WOII zorgden globalisering en ontkerkelijking definitief voor iets anders: horizontaal breed, maar verticaal plat. Bovenaan bleef wat moraliteit over. Naar onder toe, de natuur werd decor, geen wederkerigheid — zoals Ann Sterckx, zo scherp benoemt in haar ecopsychologie.

Wat velen vandaag verlangen en wat zich nu al embryonaal aandient: gemeenschappen terug verticaliseren: meer ingebed en geworteld in een bodem, een plek om goed en veilig te wonen, zorgen voor elkaar. En tegelijk: opnieuw zoeken naar een kosmos waarin het wonderlijke leven zelf de basis wordt van een nieuwe, transcendente religiositeit. Beginnen we die beweging te observeren of is het een illusie van mij?