Durven spreken over klimaat

Ik lach stilletjes in mezelf als ik luister naar hoe mensen nu vertellen over hun vakantie in het zuiden. “Wij zijn moeten vluchten voor de hitte.” “Die brandlucht was niet te doen.” “Wij zijn vroeger naar huis teruggekeerd.”

Klimaatproblemen zijn onderdeel geworden van de sociale babbel. Maar het valt me op dat het gesprek daar meestal stopt. Het wordt een verhaal over ongemak, over praktische hinder. Over wat er misliep met de vakantie. De Plek der Moeite blijft beperkt tot het praktische. De basisniveaus van de piramide van Maslow komen in gevaar, en daarmee lijkt het gesprek klaar.

Terwijl bij mij dan pas de vragen beginnen. Wat betekent dit voor je manier van reizen? Wat betekent vakantie nog? Was die hindernis voor jou een vervelende bijkomstigheid, of heeft ze je aan het denken gezet? Trek je er conclusies uit voor je levensstijl?

Maar ik zwijg want het is social talk, een manier van mensen om elkaar te ontmoeten en hun hart te luchten. Ik luister.

Ik merk hoe moeilijk het is om onze levensstijl ter discussie te stellen. En ik stel vooral vast dat we weinig vaardigheden hebben — of er in elk geval niet aan gewend zijn — om te spreken over onze eigen Plek der Moeite. Want die Plek raakt je diep. Het is de plek waar je geweten wakker wordt geschud. Waar je niet langer alleen kunt vaststellen wat er gebeurt, maar ook geconfronteerd wordt met je eigen verantwoordelijkheid. Het is een gevoel van verdriet, onmacht, gelatenheid, onrust. Verontwaardiging ervaar ik nauwelijks. Evenmin zie ik veel echte bewustwording van onze systemische rol in wat we meemaken. “Tja, de politiek…” En daarmee is het gesprek vaak weer voorbij.

Klimaat is onderdeel geworden van social talk, van de koffiebabbel. Dat is al positief, zou je kunnen zeggen. Het wordt een metgezel die we niet meer van ons afschudden. Maar het blijft bij de koffiebabbel hangen.

De manier waarop we over onze voorbije vakantie praten, is slechts een voorbeeld. De Plek der Moeite gaat over veel meer: over al die situaties waarin zich een vaag gevoel van onbehagen of onheimelijkheid in ons leven opdringt.

Precies daar zullen de #WickedSkills de komende jaren helpen. Het zijn generieke vaardigheden en mindsets die we allemaal nodig hebben om met die Plek der Moeite om te gaan. Want het begint daar: het verwoorden van ons ongemak en er verder op doordenken.

Steeds meer mensen beseffen dat leren communiceren over wat schuurt, wat ons geweten raakt, een eerste stap is in reflectie en ontwikkeling. Het is de manier om in het reine te komen met de wereld en het leven. Daarom geloof ik in het belang om vaardiger te worden, persoonlijk, interpersoonlijk en systemisch. #DeepEvolvement: je betrokkenheid bij de gehelen.