Vaak hoor ik van vrouwen dat de rechte pijlen in het vorkmodel te mannelijk en koud aanvoelen. Ze missen de warmte, de flow — het lineaire lijkt niet meer van deze tijd. Veel coaches werken vanuit hun hart en gevoel en wantrouwen te veel cognitieve, methodische modellen. Gregory Bateson, een groot denker in relationeel werken, wees ook NLP-modellen af omdat ze te cognitief waren. En in de jaren ’90 kreeg ik vergelijkbare kritiek van gestalttherapeuten: modellen trekken mensen weg uit hun gevoel.

Ik begrijp die kritiek, maar het zou zonde zijn om waardevolle methodiek te verwerpen vanwege hun visuele presentatie. Een model is slechts een middel om een idee te verhelderen en een proces in gang te zetten. Het gaat niet om de vorm, maar om het idee achter het model. Als je het idee niet goed begrijpt, wordt het inderdaad een starre formule zonder diepgang.

Zelf geef ik ook de voorkeur aan gebogen lijnen boven rechte, maar als methodiekontwikkelaar kies ik bewust voor abstracte, conceptuele voorstellingen — een soort ‘wiskunde van het idee’. Dit sluit aan bij mijn manier van denken: onderscheid maken, concepten benoemen en verbanden leggen. Dat doet mijn linker hersenhelft.

Mijn advies:
1. Begrijp het idee achter het model (het vorkmodel = ontwikkeling verloopt in gelaagde sporen van voorgang).
2. Gebruik het model als middel, niet als doel. Richt je op het proces dat je ermee vormgeeft.
3. Maak het model eigen: als rechte lijnen je niet aanspreken, herteken het model tot vormen die voor jou werken.

In de link hieronder zie je tien prachtige variaties op het vorkmodel, aangeleverd door mijn studenten.

Kennis in boeken is dood. Je brengt het tot leven door het op jouw manier toe te eigenen. Modellen mag je dus hertekenen. Moet je hertekenen zodat het in je rechter hersenhelft een levendige mentale realiteit wordt. Kennis is pas relevant als het leeft. Als je het idee behoudt, is het goed.

Bekijk de vrouwelijke variaties